O PROJEKTACH

Ochrony bioróżnorodności Dolnej Odry i Ujścia Warty

1. „Ochrona lęgów fauny ptaków w Dolinie Odry poprzez tworzenie miejsc gniazdowych zapewniających bezpieczną inkubację i wyprowadzenie potomstwa” – fin. UE
2. „Ochrona bioróżnorodności obszarów Natura 2000 „Dolna Odra” (PLB320003 i PLH320037) i „Ujście Warty” (PLC080001)” poprzez tworzenie miejsc lęgowych ptaków i ochronę tych lęgowisk przed drapieżnictwem inwazyjnych gatunków obcych” – fin. fundusze EOG i norweskie

Projekt „Ochrona lęgów fauny ptaków w Dolinie Odry poprzez tworzenie miejsc gniazdowych zapewniających bezpieczną inkubację i wyprowadzenie potomstwa”

Dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko
wartość projektu: 2 427 262,84 zł
kwota dofinansowania: 2 063 172,84 zł
ramy czasowe: marzec 2017 – grudzień 2019
cel główny: Zapewnienie ochrony lęgom ginących gatunków ornitofauny poprzez tworzenie miejsc gniazdowych zapewniających bezpieczną inkubację i wyprowadzenie potomstwa.
miejsca realizacji projektu: Gmina Cedynia, Gmina Boleszkowice, Gmina Górzyca, Gmina Słubice

Geneza projektu:

Projekt jest konsekwencją wieloletnich obserwacji powtarzających się corocznie strat w lęgach chronionych rodzimych gatunków ptaków, w tym wskazanych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Dane dotyczące sukcesu lęgowego zebrano na przełomie lat 2007-2013 przez Fundację (P. Chara, G. Sepołowicz, P. Kaczorowski) i Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze (Ł. Ławicki, S. Guenzel, itd.).

Projekt jest też konsekwencją sukcesu analogicznego projektu, zrealizowanego na mniejszą skalę w latach 2014-2016 przez wnioskodawcę.

Opis projektu:

Projekt odpowiada na istotny problem corocznych, niemal zupełnych strat w lęgach gatunków ornitofauny uznanych za ginące, wpisanych na krajowe i europejskie czerwone listy i chronione dyrektywą ptasią. Co równie istotne problem dotyczy populacji należących do najważniejszych w zachodniej połowie kraju. Owa dramatyczna sytuacja wynika ze śladowych ilości siedlisk lęgowych. Pisklęta giną tam jako ofiary inwazyjnych gatunków obcych: norki amerykańskiej i szopa pracza lub w wyniku wahań poziomu wód Odry. Projekt polega na utworzeniu systemu bezpiecznych lęgowisk zapewniających udaną inkubację i wyprowadzenie potomstwa przez minimum 4 gatunki: ostrygojady, rybitwy białoczelne, r. rzeczne i r. czarne. Pośrednio, na projekcie zyskają również inne, gniazdujące w sąsiedztwie gatunki.

W ramach projektu planujemy realizację 4 podstawowych działań (złożonych z wielu pomniejszych zadań):

  1. „Pływające wyspy”. Montaż trzech, imitujących naturalne wyspy, dużych platform pływających (z przeznaczeniem jako lęgowisko rybitw rzecznych i ostrygojadów), każda o powierzchni około 100 m2 oraz dwóch mniejszych platform (z przeznaczeniem jako lęgowisko rybitw białoczelnych) o powierzchni ok. 40 m2. Będą to sprawdzone i zaawansowane konstrukcje. Wykonane z grubej blachy (5,5 mm) będą odporne mechanicznie na np. napierający lód. Blacha zostanie zabezpieczona środkiem antykorozyjnym. Analogiczne konstrukcje, używane przemyśle pracują na wodzie minimum 30 lat. Górny poziom wysp zostanie pokryty 10-15 cm warstwą żwiru. Dookoła wyspy zostanie zainstalowany „parapet” – stalowy element uniemożliwiający wtargnięcie na wyspę drapieżników lądowych. Wyspa będzie zakotwiona w czterech punktach. Instalacja odbędzie się na trzech akwenach pokopalnianych oraz jednym akwenie potorfowym. Wszystkie bezpośrednio graniczą z wodami Odry (co ma zasadnicze znaczenie dla zasiedlenia przez ptaki i powodzenia lęgów). Platofrmy zostaną zainstalowane w miejscach oznaczonych w naszym projekcie jako [P.1], [P.2], [P.3] i [P.4 * 2]. Oprócz montażu platform pływających, realizatorzy przewidzieli także prace ziemne związane z odpowiednim przygotowaniem akwenów. Oprócz platform, które zostaną zainstalowane, występują tam naturalne wyspy, które po odpowiednich modyfikacjach stanowić będą doskonałe uzupełnienie platform. Rzecz polega na odpowiednim pogłębieniu miejsc, które po obniżeniu poziomu wody mogłyby stanowić przejście na naturalne wyspy dla drapieżników. W ramach prac ziemnych zostanie wybrany materiał z dna a następnie przesypany na istniejące wyspy, w celu ich podwyższenia. Nad pracami czuwać będą opiekunowie przydzieleni konkretnym lokalizacjom. Dwie spośród czterech osób będą opiekować się lokalizacjami wolontarystycznie. Wśród obowiązków opiekunów będzie m.in. monitoring przyrodniczy i dokumentacja efektów ekologicznych, bieżący przegląd i naprawy techniczne, reagowanie na zagrożenia, pilnowanie porządku oraz prace porządkowe. Do dyspozycji będą mieli zakupione narzędzia, sprzęt optyczny, kajaki wraz z bagażnikami do ich przewożenia i przyczepkę.
  2. „Maty dla bagiennych rybitw”. Montaż sześćdziesięciu trzcinowych mat pływających. Maty (wymiarach 3×3 metry i grubości około 20 cm) będą w całości wykonane z naturalnych – ulegających biodegradacji – elementów. Będą to powiązane ze sobą pęki suchych trzcin. Jako podstawę, do której wiązane będą trzciny zostanie użyty stelaż z drewna dębowego lub robiniowego. Maty będą tworzyć pływający kożuch szczątków roślinnych, których rybitwy błotne (z rodzaju Chlidonias) wiosną poszukują jako podstawę do założenia kolonii. Zostaną zainstalowane na starorzeczach i akwenach oznaczonych w naszym projekcie jako [M.1], [M.2], [M.3], [L.1], [L.2] i [P.3]. Realizatorzy projektu przygotują dwukrotnie większą ilość mat, aby pod koniec realizacji projektu wymienić te, które uległy degradacji. Stopień zużycia mat będzie na bieżąco kontrolowany przez opiekunów lokalizacji, których zadania opisano w zadaniu nr1.
  3. „Odtwarzenie mokradeł”. Prace nad możliwością okresowego utrzymania wody na rozległych, nadrzecznych łąkach. Obejmą prace ziemne tworzących płytką, wielkopowierzchniową nieckę, w której będzie można okresowo (wiosną i wczesnym latem) utrzymać pożądany poziom wody. Prace obejmą także remont zastawki umożliwiającej kontrolę na poziomem wody. W ramach tego działania Fundacja zakupi grunt oznaczony [L.2] o powierzchni ok 54 ha, na którym przeprowadzi powyższe prace. Te same prace przeprowadzone zostaną na udostępnionym przez rolnika gruncie niedaleko osady Żabczyn [L.1].
  4. „Bagna są piękne”. Akcja edukacyjna podnosząca świadomość o wartości nadodrzańskich mokradeł. Akcja prowadzona będzie w szkołach podstawowych i gimnazjach 7 gmin leżących wzdłuż Odry na odcinku pokrywającym obszar realizacji projektu. Będą to gminy: Słubice, Górzyca, Kostrzyn nad Odrą, Boleszkowice, Mieszkowice i Cedynia. W tych gminach znajduje się łącznie 21 SP i 9 GIM. W każdej szkole przeprowadzone zostaną dwugodzinne (h lekcyjne) zajęcia wprowadzające w tematykę problemu z grupami wskazanymi przez nauczycieli (klasy 4-6 oraz całe gimnazjum, osoby zainteresowane przyrodą, kółka przyrodnicze lub całe, wytypowane klasy lub roczniki). Następnie każda szkoła w grupie od 20 do 40 osób pojedzie na miejsce realizacji projektu (najbliższe miejscu zamieszkania – nie dalej niż 50 km), gdzie przeprowadzona zostanie druga część zajęć – zajęcia terenowe z pokazem na żywo. Materiałem edukacyjnym będą publikacje zawierające bogaty opis merytoryczny problematyki ochrony ptaków wodno-błotnych oraz lokalnych kontekstów przyrodniczych. Jednocześnie znajdą się tam zaproponowane konspekty zajęć, do wykorzystania przez nauczycieli przyrody/biologii. Aby uczniowie mogli dobrze poznać ptaki przygotowane zostaną zestawy pokazowe rzeźb chronionych w projekcie ptaków.

Wszystkie działania są nam znane i przyniosły już sukcesy (dysponujemy dokumentacją  foto i wideo). Do realizacji powyższych zadań pozyskaliśmy znaczących partnerów – Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego, Szczecińskie Kopalnie Surowców Mineralnych Sp. z o.o., Minerały Sp. z o.o., Ekologiczne Gospodarstwo Rolne w Żabczynie, Gmina Cedynia, Gmina Górzyca, Gmina Boleszkowice, Fundacja Dziupla Inicjatyw Przyrodniczych

Zakres geograficzny projektu:

 

Informacje dodatkowe:

  • informacja o funkcjonowaniu mechanizmu umożliwiającego sygnalizowanie o potencjalnych nieprawidłowościach lub nadużyciach finansowych, tj. opracowanego i udostępnionego przez IZ narzędzia informatycznego umożliwiającego przekazanie informacji o podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości lub nadużycia finansowego: LINK DO STRONY IW

Projekt „Ochrona bioróżnorodności obszarów Natura 2000 „Dolna Odra” (PLB320003 i PLH320037) i „Ujście Warty” (PLC080001)” poprzez tworzenie miejsc lęgowych ptaków i ochronę tych lęgowisk przed drapieżnictwem inwazyjnych gatunków obcych”

projekt zakończony

Projekt „Ochrona bioróżnorodności obszarów Natura 2000 „Dolna Odra” (PLB320003 i PLH320037) i „Ujście Warty” (PLC080001)” poprzez tworzenie miejsc lęgowych ptaków i ochronę tych lęgowisk przed drapieżnictwem inwazyjnych gatunków obcych”

Dofinansowany ze środków Mechanizmu Finansowego EOG 2009-2014 na mocy umowy nr 508/2014/Wn50/OP-XN-02/D podpisanej w 2013 roku z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

kwota dofinansowania: 880 232 zł
ramy czasowe: styczeń 2014 – kwiecień 2016
cel główny: ochrona ginących gatunków ornitofauny występującej na obszarze akwenu pokopalnianego w Kaleńsku i Chlewicach oraz odtworzenie siedliska zalewowej łąki w Żabczynie
partnerzy: Gmina Boleszkowice, Gmina Górzyca, „Minerały” sp. z o.o., Stowarzyszenie „Ptaki Polskie”, Ekologiczne Gospodarstwo Rolne w Żabczynie.

Skrócony Opis Projektu

„Ochrona bioróżnorodności obszarów Natura 2000 „Dolna Odra” (PLB320003 i PLH320037) i „Ujście Warty” (PLC080001)” poprzez tworzenie miejsc lęgowych ptaków i ochronę tych lęgowisk przed drapieżnictwem inwazyjnych gatunków obcych”

Celem projektu jest ochrona ginących gatunków ornitofauny występującej na obszarze akwenu pokopalnianego w Kaleńsku (działka nr 164/13, obręb Kaleńsko). Fauna ta znalazła tam jedną z ostatnich ostoi w całej dolinie Odry. Przedmiotem umowy jest udostępnienie 200 m2 powierzchni lustra wody w/w akwenu. Na tej powierzchni w myśl projektu miałyby zostać zainstalowane dwie pływające platformy lęgowe imitujące naturalne wyspy. Zabezpieczyłoby to lęgi ptaków (którym od 2007 r tylko raz udało się wyprowadzić je z sukcesem) przed niszczycielski skutkiem wahań poziomu wody (gniazda są zwykle zalewane lub po gwałtownym zejściu wody do gniazd docierają inwazyjne gatunki obce, głównie norka amerykańska). Działanie to jest nie tylko zgodne lecz jest wypełnieniem obowiązku, które ciąży na Polsce wobec prawa UE. Nie obciąża budżetu gminy Boleszkowice. Dotyczy wyłącznie zgody na zagospodarowanie 200 m2 powierzchni lustra wody (zobowiązania gminy Boleszkowice określa Umowa Partnerstwa (par.6.ust.2). Zakładana realizacja projektu nie wyklucza dalszej eksploatacji złóż minerałów.

Realizacja projektu zakłada szersze działania, poza gminą i poza jej gruntami (planowana jest instalacja trzeciej „wyspy” na akwenie w Chlewicach i odtworzenie mokradła z kontrolowanym poziomie lustra wody w gminie Górzyca). Na chwilę obecną przedmiotowy akwen dzierżawi firma „Minerały”, która jest także Partnerem Projektu udostępniając swoje działki na akwenie w Chlewicach i akwen w Kaleńsku do czasu trwania umowy dzierżawnej. Ewentualne włączenie się gminy Boleszkowice dotyczy okresu czasu po ewentualnym zakończeniu trwania tej umowy.

Realizacja projektu wiąże się z dużym zaangażowaniem w promocję (większość placówek naukowych i ośrodków związanych z turystyką przyrodniczą) oraz w edukację dzieci i młodzieży. Planowana jest wycieczka grup szkolnych na miejsce projektu, gdzie młodzież pozna zakres i potrzebę realizacji projektu oraz wartość przyrodniczą swojej małej ojczyzny.

w realizację projektu zaangażowały się:


Szczegółowy Opis Projektu


Zakres rzeczowy projektu
Zakres zadań podzielony jest na trzy zasadnicze działania:
1. zakup i instalacja pływających platform lęgowych (3 szt.) o powierzchni ok. 100 m2. każda,
2. odtworzenie mokradła z kontrolowanym poziomem lustra wody,
3. monitoring i działalność edukacyjno-promocyjna.

Podstawa merytoryczna

Planowany projekt jest konsekwencją wieloletnich obserwacji powtarzających się corocznie strat w lęgach chronionych rodzimych gatunków ptaków, w tym wskazanych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Dane dotyczące sukcesu lęgowego zebrano na przełomie lat 2007-2013 przez Fundację (P. Chara, G. Sepołowicz, P. Kaczorowski) i Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze (Ł. Ławicki, S. Guenzel, itd.). Obserwacje zebrano na obszarze dwóch kilkuhektarowych akwenów („Kaleńsko” i „Chlewice”) powstałych w wyniku eksploatacji złóż żwiru.

2.-akwen-pozwirowy-w-Chlewicach-podczas-niskiego-poziomu-wod-21

Akwen pożwirowy w Chlewicach podczas niskiego poziomu wód.


3.-akwen-pozwirowy-w-Kalensku

Akwen pożwirowy w Kaleńsku.


Paradoksalnie zbiorniki te stały się „magnesem” skupiającym ptaki. Stoją za tym warunki siedliskowe (bogata linia brzegowa i wyspy utworzone z twardego, mineralnego podłoża) poszukiwane przez wiele gatunków. Brak podobnych biotopów w dolinach Odry i Warty związany jest z umocnieniem i uregulowaniem ich koryt kamiennymi faszynami, przez co nie tworzą się (obecne na nieuregulowanych dużych rzekach) wypłycenia i wyspy w nurcie rzeki, które były niegdyś naturalnymi miejscami lęgowymi wymienionych poniżej gatunków ptaków.

4.-akwen-pozwirowy-w-Kalensku-2

Akwen pożwirowy w Kaleńsku 2.


Jako, że ptaki cierpią na brak podobnych siedlisk warunki te skupiają znaczną ich liczbę, którą można określić jako istotną w zachodniej połowie kraju. Pomijając ptaki wędrowne (głównie kaczki i siewkowe, wśród których pojawiła się terekia Xenus cincerus, co jest jednym z b. nielicznych stwierdzeń w Polsce czy rybitwa wielkodzioba Hydroprogne caspia), dla których obydwa akweny stanowią istotne miejsce odpoczynku do lęgów przystępuje tu corocznie kilka gatunków ptaków, w tym te wymienione w Dyrektywie Ptasiej, są to: rybitwy białoczelne Sternula albifrons, najczęściej w liczbie 2-4 pary, w roku 2013 – 11 par, rybitwy rzeczne Sterna hirundo także zwykle w liczbie kilku par rocznie a w 2008 r – 12 par, w roku 2013 – 14 par. Ponadto do lęgów przystępuje tu corocznie 1-2 pary ostrygojada Haematopus ostralegus (!) w roku 2009 – 3 pary (!), ohary T. tadorna, i sieweczki rzeczne Charadrius dubius w liczbie 1-3 pary rocznie. Krwawodziób Tringa totanus i brodziec piskliwy Actitis hypolucos w liczbie 1-2 pary rocznie. Na akwenach regularnie żerują kolejne gatunki z Dyrektywy Ptasiej: bocian czarny Ciconia nigra, błotniak stawowy Circus aeruginosus czy rybołów Pandion haliaetus. Poniżej dokumentacja fotograficzna przedstawiająca warunki siedliskowe i wymienione gatunki ptaków. Wszystkie załączone fotografie zostały wykonane na terenie wspomnianych akwenów.

8.-legowe-ostrygojady-na-wyspie-akwenu-w-Chlewicach

Lęgowe ostrygojady na wyspie akwenu w Chlewicach.


9.-zaloty-rybitw-bialoczelnych-Chlewice

Zaloty rybitw białoczelnych (Chlewice).


10.-kopulacja-rybitw-bialoczelnych-Kalensko

Kopulacja rybitw białoczelnych (Kaleńsko).


11.-kopulacja-rybitw-rzecznych-na-wysepce-akwenu-w-Kalensku

Kopulacja rybitw rzecznych na wysepce akwenu w Kaleńsku.


12.-rybitwy-rzeczne-w-chwili-kopania-dolka-gniazdowego

Rybitwy rzeczne w chwili kopania dołka gniazdowego.


14.-brodziec-piskliwy-w-pobliżu-swego-gniazda-Kalensko

Brodziec piskliwy w pobliżu swego gniazda (Kaleńsko).


Brodziec krwawodzioby na wysepce akwenu w Chlewicach.


15a-na-terenie-obydwu-kopalni-legi-odbywaja-2-4-pary-oharow

Na terenie obydwu kopalni lęgi odbywają 2-4 pary oharów.


16.-brodzce-samotne-podczas-migracji-jesiennej-Kalensko

Brodźce samotne podczas migracji jesiennej (Kaleńsko).


17.-kwokacze-podczas-migracji-jesiennej-Kalensko

Kwokacze podczas migracji jesiennej (Kaleńsko).


18.-brodziec-sniady-podczas-jesiennej-migracji-Kalensko

Brodziec śniady podczas jesiennej migracji (Kaleńsko).


21-rybolow-regularnie-poluje-na-obydwu-akwenach-pokopalnianych

Rybołów regularnie poluje na obydwu akwenach pokopalnianych.

21.-bociany-czarne-zerujace-na-akwenie-w-Kalensku

Bociany czarne żerujące na akwenie w Kaleńsku.


Problem

Atrakcyjność siedliskowa opisywanych akwenów przekłada się na liczne próby gniazdowania. Ptaki podejmują próbę lęgu głównie na wyspach i półwyspach wspomnianych akwenów lecz bardzo rzadko kończy się to sukcesem lęgowym. Spośród gatunków „naturowych” na przestrzeni lat 2006-2013 pomimo corocznych prób tylko dwukrotnie udało się to rybitwom rzecznym, z czego tylko raz był to pełen sukces. Natomiast znacznie rzadszym rybitwom białoczelnym nie udało się to ani razu (np. w 2013 roku do lęgów przystąpiło aż 11 par (!) co jest rekordową ilością w Zach. Polsce. Podobnie tracą lęgi ostrygojady, sieweczki rzeczne, brodźce piskliwe. W załączeniu dok. foto obrazująca problem. Pośrednią lub bezpośrednią przyczyną strat w lęgach są wahania poziomu wody sąsiedniej Odry. Najczęściej w wyniku wezbrań jej wody zalewają gniazda (2009, 2010, 2013 r.) lub w wyniku ich spadku (2007, 2011, 2012 r.) wyspy łączą się z lądem, co sprzyja penetracji drapieżników: norki amerykańskiej, szopa pracza, jenota i lisa. Pozostawienie tej kwestii w obecnym stanie przyczynia się do spadku liczebności i utraty tych cennych gatunków. Stoi to w sprzeczności z zapisami Dyrektywy Ptasiej.

22.-r.-rzeczna-przy-gniezdzie-z-drugiej-strony-wzniesienia-w-dniu-2.06.2009-r-

Rybitwa rzeczna przy gnieździe (z drugiej strony wzniesienia) w dniu 2.06.2009 r


23.-i-jej-gniazdo-kilkanascie-dni-pozniej-zniszczone-przez-wode

Jej gniazdo kilkanaście dni później, zniszczone przez wodę.


24.-dolki-gniazdowe-rybitw-i-sieweczek-spladrowane-przez-ssaki-w-wyniku-obnizenia-lustra-wody

Dołki gniazdowe (rybitw i sieweczek) splądrowane przez ssaki w wyniku obniżenia lustra wody


25.-Leg-zostal-zniszczony-przez-drapiezniki-ladowe-po-zejsciu-wody-i-połaczeniu-wyspy-z-ladem-2

Lęg został zniszczony przez drapieżniki lądowe po zejściu wody i połączeniu wyspy z lądem.


26.-gniazdo-ostrygojada-leg-zostal-zniszczony-po-zejsciu-wody-i-polaczeniu-wyspy-z-ladem-

Gniazdo ostrygojada, lęg został zniszczony po zejściu wody i połączeniu wyspy z lądem.


27.-efekt-drapieznictwa-na-jajach-ostrygojada

Efekt drapieżnictwa na jajach ostrygojada.


29a.-Kopulacja-w-poblizu-miejsca-gniazdowego.-Jednak-pionowy-ruch-wody-uniemozliwil-skutecznie-proby-wyprowadzenia-legu.-

Kopulacja w pobliżu miejsca gniazdowego. Jednak pionowy ruch wody uniemożliwił skutecznie próby wyprowadzenia lęgu.


30.-rybitwy-bialoczelne-stojace-na-zalanym-legowisku

Rybitwy białoczelne stojące na zalanym lęgowisku.


31.-Zaplodnione-ptaki-zostaly-wyparte-przez-podnoszacy-sie-poziom-wody-i-w-pospiechu-zalozyly-gniazda-na-gruntowej-drodze-zostaly-zniszczone-przez-pojazdy

Zapłodnione ptaki zostały wyparte przez podnoszący się poziom wody i w pośpiechu założyły gniazda na gruntowej drodze, zostały zniszczone przez pojazdy.


32.-gniazdo-rybitwy-bialoczelnej-załozone-w-pospiechu-na-drodze-gruntowej

Gniazdo rybitwy białoczelnej założone w pośpiechu na drodze gruntowej.


Cel projektu i sposób na jego osiągnięcie

Celem planowanych działań jest poprawa efektywności lęgowej ptaków wodnych i błotnych Dolnej Odry i Dolnej Warty. Cel zostanie osiągnięty poprzez utworzenie siedlisk wolnych od zagrożeń wywołujących dotychczasową – niebezpieczną dla przetrwania populacji – utratę lęgów. Zasadniczym elementem projektu jest ulokowanie trzech pływających platform lęgowych na poeksploatacyjnych (byłe kopalnie żwiru) akwenach w okolicy Chlewic i Kaleńska. Właścicielem obszaru obydwu akwenów jest gmina Boleszkowice oraz części jednego z nich spółka z o. o. „Minerały”. Obydwa podmioty podpisały umowę partnerską w myśl której udostępniają Fundacji obszar na cele projektu. W ramach wspomnianego projektu planowane jest zainstalowanie trzech pływających platform imitujących naturalne wyspy. Będą to konstrukcje o powierzchni około 100 m2 każda, wykonane z trwałego i odpornego materiału. Całość od góry będzie przykryta siatką, na którą zostanie nasypany materiał ziemny (piasek różnej frakcji), ponownie siatka i ponownie materiał ziemny. Dookoła zostanie zamontowany kołnierz z blachy uniemożliwiający wejście na wyspę drapieżnikom lądowym. Platformy zostaną zakotwiczone, dzięki czemu nie będą się przemieszczały a ich utrzymywanie się na powierzchni zapobiegnie negatywnym skutkom zmian poziomów wody. W Polsce Zachodniej będzie to pierwsza próba (innowacyjna geograficznie) realizacji tego typu projektu. Identyczne wyspy zostały zainstalowane w kwietniu br. na Zalewie Wiślanym przez organizację pozarządową „Drapolicz” www.drapolicz.org.pl) zakładka „Projekty”, zakładka „Wyspy”). Instalacja wysp nie tylko rozwiąże problem bezpiecznego rozrodu w/w gatunków lecz przyczyni się niewątpliwie do ich znacznego wzrostu liczebności.

Powyższe działanie zostanie przeprowadzone na obszarze Natura 2000 „Dolna Odra” (PLB320003 i PLH320037).

34.-dotychczasowa-ochrona-czynna

Dotychczasowa ochrona czynna Fundacji podjęta we współpracy z władzami kopalni zapobiegająca presji ludzi (wędkarze).


35-prace-przy-budowie-platformy-imitujacej-naturalna-wyspe

Prace przy budowie platformy imitującej naturalną wyspę.


Trwałość projektu

Materiał, z którego wykonane będą wyspy należy do bardzo trwałych i odpornych na działanie sił zewnętrznych (jest wykorzystywany do budowy pomostów, które służą przez wiele lat). Nienaruszalność w sensie terytorialnym zapewnia udział w projekcie Partnerów, którzy zobowiązali się zachowania trwałości projektu Umowami Partnerskimi. Tu ponadto zachodzi pewien przykład pełnej współpracy, poprzedzonej wieloletnimi działaniami sektora prywatnego (właściciele kopalni) wspierającego proekologiczne działania na własnym terenie. Trwałość projektu zapewnia też fakt, iż jego realizacja nie koliduje z ewentualną dalszą eksploatacją w sąsiedztwie ani żadną inną działalnością, która potencjalnie mogłaby być tu realizowana. Trzeba zaznaczyć, że wyspy zajmą tylko fragment lustra wody na kilkuhektarowych jeziorkach pochodzenia antropogenicznego, położonych na uboczu, poza obszarem zainteresowań ludzi. Bliskie sąsiedztwo Parku Narodowego „Ujście Warty” (15 km), odwiedzanego rocznie przez 50 tys. turystów (dane z PNUW na 31.12.2012 r.) pozwala przewidzieć zainteresowanie turystów przyrodników (którzy w Parku są najliczniejsi) efektem wdrożenia projektu i pozwala spodziewać się pewnego rozwoju gospodarczego gmin objętych projektem. Fundacja zobowiązuje się opiekować przez wiele następnych lat pływającymi wyspami i dokonywać ewentualnych remontów.

Zaawansowane prace nad dalszą budową platformy.


37.-gotowa-platforma-legowa

Gotowa platforma lęgowa.


Odtworzenie mokradła

Osobnym elementem projektu jest odtworzenie mokradeł na dwóch hektarach podmokłych łąk poprzez ich kontrolowany zalew. W tym celu zostanie wymodelowana powierzchnia łąki (tak aby po zalaniu miała bardzo bogatą linię brzegową), wyremontowana zastawka (element kontrolujący poziom lustra wody w rowie melioracyjnym), dzięki której na czas lęgów (do końca lipca) poziom wody będzie utrzymywany w stabilnym, stosunkowo wysokim poziomie. Działanie to zostanie przeprowadzone w całości na obszarze Natura 2000 „Ujście Warty” PLC 080001. Atrakcyjność owego siedliska podkreśla bliskie sąsiedztwo Parku Narodowego, który jest odwiedzany przez ptaki, jednak z podobnych względów (wahania poziomu wody) niewiele ptaków odnosi tam sukces lęgowy.

Pozostała działalność

Kolejnym działaniem będzie bieżący monitoring, promocja projektu, walorów przyrodniczych, problematyka ich ochrony oraz edukacja lokalnej społeczności. W ramach tego działania planowana jest działalność wydawnicza (książka i ulotka) oraz szkoleniowa dla lokalnych mieszkańców, w tym organizacja wycieczek szkolnych na miejsce realizacji projektu oraz aktywne uczestnictwo młodzieży w utrzymaniu właściwej szaty roślinnej na obszarze wysp. Szczegółowy zakres działań wydawniczych i szkoleń znajduje się w załącznikach pt. „Program szkoleń i konferencji”, „Konspekt wydawnictw” oraz „Plan promocji”.

Partnerzy projektu

Fundacja jako organizacja oraz personalnie jej prezes (Piotr Chara) od kilkunastu lat współpracują z instytucjami związanymi z ochroną przyrody i badaniami nad nią. Partnerami współpracującymi są również: Stacja Ornitologicznej PAN w Gdańsku, która też wyraziła zainteresowanie współpracą w realizacji opisywanego projektu czy Stacja Ornitologiczna w Melitopolu (Ukraina). Ponadto oprócz wcześniej wymienionych pomocą (jako Partnerzy Projektu) w jego realizacji ma służyć organizacja „Ptaki Polski” mająca doświadczenie w odtwarzaniu mokradeł, organizacja „Drapolicz”, która montowała na Zalewie Wiślanym identyczne wyspy, lokalne samorządy (dwie gminy) oraz przedstawiciele sektora gospodarczego (dwa podmioty). Partnerzy Projektu stanowią bardzo solidne wsparcie, którego zakres decyduje o wysokim prawdopodobieństwie powodzenia całego projektu.

zdowO PROJEKTACH